ehyaa

 احیاء : استاد شهید سید محمد باقر صدر، در واپسین فراز از عمر شریف خود ، مجموعه ای از مقالات رادر ارتباط با تاسیس نظام جمهوری اسلامی در ایران ، برای مابه یادگار گذاشت که در این میان ، دو عنوان از مجموعه مزبور، مستقیما" به مسائل اقتصادی اختصاص دارد.  معمول چنین است که در تقریر و تحلیل اندیشه اقتصادیِ شهید صدر، صرفا" به کتاب اقتصادنا توجه می شود و  آراء انقلابی و تحول آفرینِ مندرج در  این دو مقاله،  چندان مورد توجه قرار نمی گیرد . آنچه در پی خواهید خواند یکی از مقالات یاد شده است که در سالهای نخست بعد از پیروزی انقلاب توسط دکتر جمال موسوی به فارسی در آمد و از سوی بنیاد بعثت  در تهران منتشر شد .( لازم به ذکر است که از این دو مقاله ، ترجمه دیگری هم به قلم آقایان شوشتری و بیات از سوی انتشاراتی  کوکب ،در همان سالها ، انتشار یافت)

تجربه نشان داده که وقتی با مسائل یک دوران به نحو اصولی  و ریشه نگر برخورد نمی شود ،مسائل مزبور ،به صورت آتش زیر خاکستر برای دوره های بعد به یادگار می مانند.

    اگر مقصودمان از "راست"  نه یک دشنام سیاسی ، بلکه  یک سنخ جهت  گیریِ اقتصادی -اجتماعی  از سویِ  نیروهای سیاسی در  مقام عمل ،  یعنی  تقریبا" همان  معنای رایج  در اقتصاد سیاسی و جامعه شناسی سیاسی باشد ،  دو طيف اصلي سیاسی در ميهن ما ، يعني طیف "راستِ محافظه کار " (یا همان طیف غالب) و طیف "راستگرایِ موسوم  به  اصلاح طلب و دنباله سبز آن "  آنچنان که تجربه تاریخی نشان داده است ، اگر خود برعمق نارسائيهاي موجود نيفزايند   به گونه ای با ثبات  و ریشه ای ،  به حل و رفعشان نیز کمک نخواهند کرد . هم ایشان  یا خواسته و ناخواسته به آرمانها و حساسیتهای "امام ِانقلاب ، امام خمینی "  و چالشهاي واقعاً موجود انقلاب   پشت كرده اند و ویا اگر اینچنین نیست ،به رغم داشتن نیت خیر و حُسنِ انگیزه  و تعهد به آرمانها از  حل اصولی چالشهای مزبور  ناتوانند .           متاسفانه جریانها و شخصیتهائی که در یک دهه اخیربا عناوینی همچون ، " جمعیت دفاع از ارزشها" ،  "راه سوم "،"عدالت خواه  "،  "مبارزه با مفاسد اقتصادی"، "آبادگران"، " اصولگرای تحول خواه  "،"چکاد آزاد اندیشان"،  " منتقد درون گفتمانی  " و "اصولگرای مستقل  و عقلانی و میانه رو و معتدل  " یا نامهائی  همچون" جبهه پایداری انقلاب اسلامی "، "جبهه ایستادگی انقلاب  اسلامی" و " جبهه فرهنگی انقلاب  اسلامی "  ، تلاشهائی را در جامعه ما صورت داده اند  ، همچون دو طیف مزبور مشمول حکم سابقند و  نمی باید  تلاش آنها رامثبت و اصولی ارزیابی کرد ؛ گو اینکه برخی از آنها آسیب زا هم هستند و  به معنای واقعی کلمه  نمی توان  آنان را جریانی"سوم"  ،"جدید" و  و مستقل از دو طیف سابق الذکر ویا  (آنچنان که بعضا" ادعا می کنند)  مستقل از قدرت حکومتی موجود به حساب آورد.  این قبیل گروه ها و شخصیتها  پس از آنکه از مام خود یعنی جناح راست  (و دنباله آن در پیشا دوم خرداد ) جداشدند اکنون احکامشان ملحق به  احکام یکی از دو طیف "غالبِ محافظه کار   "(یا  اصولگرایان و متحدین ایشان ) و" اصلاح طلبان و دنباله های  آن (یا کلا متجدد مابان )"است.

  *به یاد سردار شهید کاظم نجفی رستگار و شهیدانی چون او* /     از دفاع مقدس بسیار گفته شده است ؛ اما  به رغم انبوهی از گفته ها و نوشته ها ، هنوز چهره های  مُهمی از آن مبهم و مغفول مانده  است . یکی از این چهره ها ، برخورد نادرستی  است که در آن سالها  با "متفاوت اندیشی در میان حزب اللهی ها" صورت  گرفت . متاسفانه اطلاعاتِ نسل جدید در این زمینه ،همچنان اندک ومبهم است ؛ اما همین اطلاعات اندک نیز بسیار تامل برانگیز و عافیت سوز جلوه می کند . پرسش اصلی و مورد تاکید در نوشته حاضر   این است که  کدام سازو کارها و کدام فرهنگ سیاسی در بالائیها و پائینیها  راه را بر طرح دیدگاه های مختلف  برای نیل به اهداف انقلاب می بندد و به سرعت و پشت درهای بسته ، تصمیمِ اجماعی!و غیر قابل بحث  می گیرد  وبه شیوه های مختلف، آن تصمیم،  یگانه تصمیم ممکن برای نیل به هدفی خاص قلمداد می شود  یا  به تصمیم یا سیاستی  بشری در حوزه های مختلف ِسیاست خارجی  سیاست اقتصادی و غیرآن دو ،    هاله ای از تقدس می بخشد  .تردیدی نیست  که در جریان جنگ  یا کلا" چالش با دشمن  و ملحقین بِدو، " اطاعتِ معقول " یک عنصرِ کلیدی است ؛ اما اگر این اطاعت،  دست کم دربرخی سطوح همراه با  تامل و سنجشگری  و چون و چرای ِمنضبط نباشد ، مفسده زا است .    

       در این یادداشت ، به مناسبت"جنایات و تضییقات اخیر علیه عزاداران حسینی در مناطقی از جهان اسلام "به   نکاتی چند در باره "سکوت برخی جریانها و شخصیتهای مدعی  دفاع از تشیع در قبال این فجایع " ،  "ضرورتِ به فراموشی نسپردنِ یاد شهیدان مظلوم وگمنام  این حوادث و غفلتهای صورت گرفته در این زمینه "، "رشد سلفیگری و ضرورثِ برنامه ریزی برای مواجهه هوشمندانه و سنجیده با آن وجایگاه تفکر استاد شهید مطهری در این باب "، و بالاخره "رابطه چالشهای فرعی باچالش اصلی انقلاب در منطقه اسلامی و در سطحِ جهان"، اشاره شده است .